--- metadata: - name: generator content: Diplodoc Platform v5.50.6 alternate: - https://www.yandex.kz/support/common/kk/accessibility/about.md - https://www.yandex.kz/support/common/ru/accessibility/about.md --- > **Documentation Index:** Fetch the complete configuration index at https://www.yandex.kz/support/common/kk/llms.txt # Арнайы мүмкіндіктер Арнайы мүмкіндіктер немесе _accessibility_ (қолжетімді болу) мүмкіндігі шектеулі адамдарға құрылғыларды, компьютер бағдарламаларын және интернетті пайдалануға көмектеседі. {% cut "**Ол қалай жұмыс істейді?**" %} - Айтылған сөзді тану сервистерді пернетақта емес, дауыстық командалар арқылы басқаруға мүмкіндік береді. - Беттерді дауыстап оқу нашар көретін және зағип адамдарға олардың мазмұнын түсінуге көмектеседі. Яндекс Браузерде [Алиса](https://yandex.ru/support/browser/alice/alice.html) дауыстық көмекшісі браузерге кірістірілген. - Экранға кіру бағдарламалары зағип адамдарға веб-сайттар мен мобильді қолданбалардың интерфейсін тануға көмектеседі. - Ірі мәтін мен үлкен суреттер көру қабілеті нашар адамдарға ақпаратты түсінуді оңайлатады. - Сілтемелердің астын сызу немесе түстермен бөлектеу оларды дальтонизмге шалдыққан пайдаланушылардың байқауына көмектеседі. - Тірек-қимыл жүйесінің мотор функциясы ақауы бар адамдарға үлкен сілтемелерді басу оңайырақ. - Бейнедегі субтитрлер мен қимыл тіліне аударма бейне мазмұнын саңырау және нашар еститін адамдар үшін қолжетімді етеді. - Беттегі жыпылықтау әсерінен бас тарту неврологиялық ауруларға шалдыққан адамдарда ұстама болуына жол бермейді. - Түсіндірме графиктері мен анимациялары бар мәтіндер дислексиясы бар және оқуда қиындықтарға ұшыраған адамдардың ақпаратты түсінуіне мүмкіндік береді. {% endcut %} {% cut "**Операциялық жүйелердің мүмкіндіктері**" %} Жаңа буын операциялық жүйелеріне көмекші технологиялар мен шешімдер ендірілген. Мысалы, олар пайдаланушының сөйлеген сөзін таниды, беттердегі мәтінді дауыстап айтады, компьютерді пернетақтадан басқарады, ескерту дыбыстарын қосады, жоғары контраст режимін таңдауға мүмкіндік береді. - [Windows](https://support.microsoft.com/ru-ru/accessibility) - [macOS](https://www.apple.com/ru/accessibility/) - [Linux](http://linux.tiflocomp.ru/docs/accessibility.php) {% endcut %} {% cut "**Браузердің арнайы реттеулері**" %} Заманауи браузерлерде арнайы мүмкіндіктер бар: бетті және қаріпті масштабтау, дыбыстық капчалар, сайттағы мазмұнды (тек мәтінді ғана емес, сонымен қатар бейнеде, суреттерде, баннерлерде, түймелерде берілген кескіндерді) дауыстап оқу, бейне субтитрлері, пайдаланушының сөзін тану, интерфейстегі интерактив көмексөздер, т. б. Браузерлер сонымен бірге экранды оқу бағдарламаларымен жұмыс істейді. - [Яндекс Браузер](https://www.yandex.kz/support/common/kk/accessibility/ayabrowser.md) - [Google Chrome](https://www.google.com/accessibility/) - [Mozilla Firefox](https://support.mozilla.org/ru/kb/funkcii-dostupnosti-v-firefox-zastavte-firefox-i-v) - [Microsoft Edge](https://support.microsoft.com/ru-ru/microsoft-edge/специальные-возможности-в-microsoft-edge-4c696192-338e-9465-b2cd-bd9b698ad19a) {% endcut %} {% cut "**Экранды оқу бағдарламалары**" %} Экранды оқу бағдарламалары (скринридерлер) көру қабілеті нашар адамдарға тактильді немесе дауыспен басқару арқылы компьютер экранынан ақпаратты оқуға мүмкіндік береді. Бағдарлама экрандағы барлық мазмұнды дауыстап айтады және пайдаланушы оны сенсорлық қимылдар мен пернелер тіркесімдері арқылы басқарады. Скринридерлер браузерлерге ендірілмеген, оларды қосымша орнату керек. Кейбір скринридерлер операциялық жүйеге ендіріледі. Браузеріңіз қолдайтын бағдарламаны таңдаңыз. {% list tabs %} - Компьютерлерге арналған #| || **Бағдарлама** | **Операциялық жүйе** | **Браузермен үйлесімділік** || || [JAWS](http://freedomscientific.com/Products/Blindness/Jaws) (лицензия ақылы) | MS Windows | 14.12 және одан кейінгі нұсқалы Yandex Mozilla Firefox Google Chrome Microsoft Edge || || [NVDA](http://www.nvaccess.org/) | MS Windows | 14.12 және одан кейінгі нұсқалы Yandex Mozilla Firefox Google Chrome Microsoft Edge || || [ZoomText](https://www.freedomscientific.com/products/software/zoomtext/) (лицензия ақылы) | MS Windows | 14.12 және одан кейінгі нұсқалы Yandex Mozilla Firefox Google Chrome || || [Orca](https://orca.gnome.org/) | Linux | 14.12 және одан кейінгі нұсқалы Yandex Mozilla Firefox || || [VoiceOver](https://developer.apple.com/documentation/accessibility/voiceover) | macOS (ендірілген) {% cut "**Бағдарламаны қалай іске қосу керек?**" %} **⌘ Cmd** + **F5** пернелерін қатар басыңыз {% endcut %} | 21.3.0 және одан кейінгі нұсқалы Yandex Safari || |# - Смартфондарға арналған #| || **Бағдарлама** | **Операциялық жүйе** | **Браузермен үйлесімділік** || || [TalkBack](https://play.google.com/store/apps/details?id=com.google.android.marvin.talkback) | Android | Mozilla Firefox Google Chrome || || [VoiceOver](https://www.apple.com/uk/accessibility/vision/) | iOS (ендірілген) | 21.3.0 және одан кейінгі нұсқалы Yandex Safari || |# {% endlist %} {% endcut %} {% cut "**Бет масштабы және қаріп өлшемі**" %} Браузердегі беттің масштабы мен қаріп өлшемін көру қабілеті нашар адамдарға экраннан оқуға ыңғайлы етіп реттеуге болады. Браузердегі бет масштабын немесе қаріп өлшемін қалай өзгертінін [Анықтама](https://www.yandex.kz/support/common/kk/browsers-settings/browsers-display-settings.md) бөлімінен білуге болады. {% endcut %} {% cut "**Жылдам пернелер**" %} {% note info %} Кейбір компьютерлер мен ноутбуктерде жылдам пернелер Fn пернесін бір уақытта басқан кезде ғана іске қосылады. {% endnote %} Бұл пернелер мен пернелер тіркесімдері әрекеттерді компьютер тінтуірінсіз орындауға мүмкіндік береді. #| || **Әрекет** | **Windows** | **macOS** || || Терезені бүкіл экранға жаю | **F11** | **Shift** + **⌘** + **F** || || Толық экран режимінен шығу | **F11** | **Shift** + **⌘** + **F** || || Бет масштабын ұлғайту | **Ctrl** + **Плюс** | **Ctrl** + **⌘** + **Плюс** || || Бет масштабын кішірейту | **Ctrl** + **Минус** | **Ctrl** + **⌘** + **Минус** || || Бет үшін 100% масштабын орнату | **Ctrl** + **0** | **Ctrl** + **⌘** + **0** || || Іздеу сұрауын енгізу жолына өту | **Ctrl** + **L** **Alt** + **D** **F6** | || || Алға өту | **Alt** + **→** | **⌘** + **]** || || Артқа өту | **Alt** + **←** | **⌘** + **[** || || Браузер терезесінде элементтер арасында ауысу. Толығырақ [F6 жылдам пернелері](https://yandex.kz/support/browser/ru/about/hotkey-f6) бөлімінде беріледі | **F6** | || || Бетбелгілер тақтасына өту | **Alt** + **Shift** + **B** | || || Ақылды жол белгілеріне өту | **Alt** + **Shift** + **T** | || || Контекстік мәзірді ашу (бұл пернелер тіркесімін Zoom қолдана алады, бірақ мұны параметрлерден өшіре аласыз) | **Shift** + **F10** | || || |# **Экранды оқу бағдарламаларындағы пернетақта тіркесімдері**: - [JAWS](https://www.freedomscientific.com/Content/Documents/Manuals/JAWS/Keystrokes.pdf) - [NVDA](https://www.nvaccess.org/files/nvda/documentation/userGuide.html) - [VoiceOver](https://www.apple.com/ru/voiceover/info/guide/_1131.html) - [Orca](https://gnome.pages.gitlab.gnome.org/orca/help/ru/) - [ZoomText](https://www.zoomtext.com/docs/zt2018/ZoomText_2018_User_Guide_Russian.pdf) {% endcut %} ## Толығырақ біліңіз - [Жылдам пернелер](https://www.yandex.kz/support/common/kk/support/hotkeys.md)